Soms vragen mensen mij wat mijn schilderijen precies voorstellen. Die vraag begrijp ik.
We zijn gewend geraakt om beelden te lezen alsof ze een boodschap moeten overbrengen of een gebeurtenis moeten afbeelden. We zoeken naar herkenning, naar een verhaal, naar een betekenis die zich onmiddellijk laat verklaren.
Maar misschien hoeft een schilderij niet altijd iets voor te stellen. Misschien kan het ook een manier van kijken onderzoeken. Dat is waar mijn werk begint.
Ik ben minder geïnteresseerd in het object dan in de ervaring waardoor een object verschijnt. Minder in de figuur dan in de ruimte waarin een figuur zichtbaar wordt. Minder in de vorm dan in datgene wat zich achter de vorm blijft bewegen. Voor mij betekent dat niet dat de vorm onbelangrijk is. Integendeel. De vorm is noodzakelijk. Maar zij is niet het eindpunt.
Vandaag leven we in een wereld waarin steeds meer vormen geproduceerd worden: beelden, data, profielen, algoritmen, classificaties.. Ze helpen ons oriënteren, maar ze vormen ook ongemerkt de manier waarop wij kijken. Iemand die onderzoekt hoe de wereld door een AI-machine gezien wordt en onze blik mee vormgeeft is de kunstenaar Trevor Paglen. Het doet me nadenken over wat er gebeurt met de mens wanneer detectiesystemen langzaam de plaats innemen van onze waarneming."
https://www.youtube.com/watch?v=HEI8cuGKiNk
Ik wil die systemen niet illustreren. Ik wil de toestand voelbaar maken waarin zij werkzaam zijn. Daarom worden mijn schilderijen 'stiller'. Niet omdat ze minder willen zeggen. Maar omdat ze de snelheid van onze aandacht willen onderbreken.
Ik geloof dat stilte geen afwezigheid is. Stilte is een vorm van aandacht. Ze nodigt ons uit om langer te blijven kijken. Niet om sneller te begrijpen, maar om gevoeliger te worden.
Misschien is dat vandaag een vorm van verzet. Niet een luid protest.
Maar een stille weigering om alles onmiddellijk te consumeren, te benoemen of te classificeren.
Daarom zie ik schoonheid ook niet als versiering. Schoonheid is voor mij een vorm van bewustzijn.
Een schilderij hoeft de wereld niet uit te leggen. Het kan ons wel opnieuw leren kijken.
Misschien begint vrijheid precies daar. In de mogelijkheid om onze aandacht terug te winnen.
Ik voel me niet werkelijk aanwezig wanneer ik meer informatie verzamel. Ook niet wanneer ik alles begrijp.
De momenten waarop ik me het meest aanwezig voel, zijn vaak onverwacht. Wanneer ik voetstappen hoor van een onbekende...
Ik heb me vaak afgevraagd waarom het gezicht zo hardnekkig in mijn werk terugkeert. Niet omdat ik portretten wil maken. Integendeel. Steeds opnieuw probeer ik juist van het portret weg te bewegen. Toch verschijnt het telkens opnieuw....
Sommige dingen beïnvloeden ons het meest omdat we ze nauwelijks opmerken. We herkennen een gezicht, een gebouw of een voorwerp omdat het een duidelijke vorm heeft. Maar de krachten die onze aandacht, verlangens en gewoontes sturen, zijn...
Wanneer alles verklaard lijkt, ontstaat een merkwaardige leegte. Niet omdat kennis waardeloos zou zijn. Integendeel. Wetenschap en technologie hebben ons een ongeziene mogelijkheid gegeven om de wereld te begrijpen en te beïnvloeden. Ze...
Ik wantrouw beelden die zichzelf volledig verklaren. Misschien omdat een werkelijkheid die volledig verklaard is mij doet denken aan een zwart gat. Alles wordt erin opgezogen. Er blijft geen ruimte meer over voor twijfel, verwondering of...
Vaak begin ik heel associatief aan een schilderij. Een kleur roept spontaan een andere kleur op, een lijn verandert de ruimte, een vorm verschijnt en verdwijnt weer tijdens het schilderproces. Pas achteraf merk ik dat het schilderij mij...