Wanneer we een gezicht zien, denken we vaak dat we naar iemands identiteit kijken. Alsof een gezicht uitdrukking geeft aan een innerlijk, onveranderlijk zelf. Waarschijnlijk is het tegenovergestelde waar. Een gezicht is niet de plaats waar onze identiteit begint, maar waar talloze invloeden elkaar ontmoeten.Vanaf onze geboorte worden we gevormd door taal, opvoeding, cultuur en de verwachtingen van anderen. Later voegen zich daar herinneringen, verlangens, angsten en psychologische projecties bij.
Vandaag komt daar nog een nieuwe laag overheen: digitale profielen, algoritmen en de onzichtbare systemen die onze aandacht, voorkeuren en zelfs ons zelfbeeld mee vormgeven. Identiteit is geen vast gegeven, maar iets wat telkens opnieuw wordt geschreven en herschreven. Toch is dit geen somber verhaal.
Het gezicht is geen grens tussen binnen en buiten. Het is de plaats waar beide elkaar voortdurend herscheppen. Waar ze elkaar ontmoeten. Onze binnenwereld ontstaat niet los van de wereld om ons heen. Tegelijk krijgt die buitenwereld pas betekenis doordat wij haar waarnemen. Beide beïnvloeden elkaar voortdurend. Misschien is identiteit daarom geen bezit, maar een beweging. Geen masker dat moet worden afgeworpen. Geen 'ware kern' die diep verborgen ligt.
In een tijd waarin gezichten voortdurend via de sociale media worden vastgelegd, vertrek ik met mijn schilderijen vanuit een andere houding en ritme.Een portret ervaar ik eerder als een drager van projecties. Een oppervlak waarop digitale datastromen, littekens, herinneringen, pixels en culturele sporen zich voortdurend aftekenen. Elk schilderij ontstaat door opeenvolgende lagen van verschijnen en verdwijnen.
Het schilderij weigert als het ware de snelheid waarmee de hedendaagse cultuur identiteit produceert. Door de traagheid van het medium laat het zien dat een gezicht geen vaststaand beeld is, maar een voortdurend wordingsproces. Elke verflaag voegt iets toe, wist iets uit en herschrijft wat daarvoor zichtbaar leek. Het portret wordt zo geen registratie van een persoon, maar een onderzoek naar de manier waarop identiteit ontstaat in de voortdurende wisselwerking tussen herinnering, cultuur, projectie en waarneming.
Daardoor wordt het gezicht geen eindpunt, maar een plaats waar identiteit zich telkens opnieuw vormt. De traagheid van het schilderen maakt zichtbaar wat in de snelheid van het digitale beeld meestal onzichtbaar blijft.
In de boeddhistische traditie wordt vaak gesproken over ontwaken uit de verhalen waarmee we ons identificeren. In de hedendaagse wereld vraagt ook de digitale cultuur om een nieuwe vorm van waakzaamheid.
Niet dat technologie noodzakelijk onze vijand is, maar omdat ze ons uitnodigt voortdurend beelden van onszelf te produceren en te bevestigen. Ontwaken betekent dan misschien niet dat we terugkeren naar een zuivere identiteit. Misschien betekent het eenvoudigweg dat we leren zien hoe identiteit ontstaat. Dat we de sporen herkennen zonder er volledig mee samen te vallen.
Misschien begint vrijheid precies daar. Niet wanneer we een nieuw gezicht vinden. Maar wanneer we ontdekken dat geen enkel gezicht ooit helemaal van onszelf is.
Ik heb me vaak afgevraagd waarom het gezicht zo hardnekkig in mijn werk terugkeert. Niet omdat ik portretten wil maken. Integendeel. Steeds opnieuw probeer ik juist van het portret weg te bewegen. Toch verschijnt het telkens opnieuw. Misschien omdat een gezicht de plaats is waar de mens en de wereld elkaar ontmoeten.
Mijn eerste schilderijen gingen nog meer over dromen en mythologie. Tijdens reizen en ontmoetingen ervoer ik hoe sommige landschappen iets in mij wakker maakten wat moeilijk in woorden te vatten was. Ze riepen een gevoel op dat ouder leek dan herinneringen. Ik begon me af te vragen waarom bepaalde beelden ons zo diep kunnen raken en inspireren.
Later verschoof die vraag.
We leven vandaag in een wereld waarin gezichten voortdurend worden gefotografeerd, herkend, geanalyseerd en opgeslagen. Onze digitale sporen vertellen steeds meer over wie we zijn. Ik vroeg me af wat dat met ons beeld van onszelf doet. Niet vanuit angst voor technologie, maar vanuit de verwondering over hoe gemakkelijk identiteit zich laat vormen. Zo ontstonden schilderijen als Happiness Machine en Access Point. Gaandeweg ontdekte ik dat het mij eigenlijk niet om technologie ging. Het ging meer om waarneming. Ik was geboeid door de vraag: hoe ontstaat een menselijk zelfbeeld? Hoeveel daarvan is werkelijk van onszelf? En hoeveel dragen we ongemerkt met ons mee vanuit taal, cultuur, opvoeding en de beelden die ons dagelijks omringen? Daaruit groeide een werk zoals Borrowed Face. Tijdens het schilderen begon het gezicht vervolgens langzaam uiteen te vallen. Eerst vond ik dat ongemakkelijk. Achteraf besefte ik dat het misschien precies was waar mijn werk naartoe wilde. Niet langer een identiteit tonen, maar onderzoeken wat er gebeurt wanneer die vaste identiteit haar vanzelfsprekendheid verliest.
De laatste jaren vertrek ik soms van scanbeelden, detectiebeelden of digitale sporen. Toch gaan mijn schilderijen steeds minder over technologie. Ze gaan over kwetsbaarheid. Over aanwezigheid. Over het korte moment waarin een mens zich nog niet volledig laat benoemen. Daar sluit voor mij ook het begrip Waking Dream op aan. Niet als een droom waaruit we ontwaken. Maar als een houding. Een poging om de wereld opnieuw tegemoet te treden zonder haar onmiddellijk vast te leggen.
Ik weet niet of kunst ons dichter bij de werkelijkheid brengt. Misschien kan zij alleen een korte onderbreking creëren.Een ruimte waarin we opnieuw leren kijken. En misschien begint waarnemen precies daar.
Caprice wil ruimte beschermen voor wat niet onmiddellijk meetbaar of verklaarbaar is.
In een wereld die ons voortdurend probeert te definiëren, sturen en voorspellen, geloof ik dat kunst een andere mogelijkheid biedt. Kunst herinnert ons eraan dat de mens meer is dan informatie, prestaties of zichtbaarheid.
Daarom wil Caprice een plek zijn waar stilte, nuance en contemplatie kunnen bestaan. Een plaats waar schoonheid niet enkel decoratief is, maar een uitnodiging wordt tot aandacht en verwondering.
Centraal staat het idee van de wakkere droom: een toestand waarin we even afstand nemen van onze automatismen en opnieuw leren kijken. Niet om te ontsnappen aan de werkelijkheid, maar om er dieper mee verbonden te raken.
Wat Caprice uiteindelijk wil beschermen, is de menselijke behoefte aan mysterie, verbeelding en innerlijke vrijheid. De overtuiging dat niet alles vastgelegd hoeft te worden om betekenisvol te zijn.
Want juist in wat open blijft, kan iets wezenlijks verschijnen.
Sommige dingen beïnvloeden ons het meest omdat we ze nauwelijks opmerken. We herkennen een gezicht, een gebouw of een voorwerp omdat het een duidelijke vorm heeft. Maar de krachten die onze aandacht, verlangens en gewoontes sturen, zijn vaak veel moeilijker zichtbaar te maken.
Misschien zijn de grootste beelden daarom onzichtbaar.
Een gedachte uit het taoïsme blijft mij daarbij inspireren: "Leer de vorm, maar zoek het vormloze."
We leven in een tijd waarin steeds meer aspecten van het leven worden vertaald naar vormen: data, profielen, algoritmen en meetbare patronen. Ze helpen ons de wereld te begrijpen, maar ze vertellen nooit het volledige verhaal.
Wat mij interesseert als kunstenaar is niet de vorm zelf, maar wat zich achter die vorm blijft verschuilen.
Ik schilder daarom geen systemen. Ik probeer de toestand zichtbaar te maken die zij voortbrengen. Niet het algoritme, maar de gewoonte. Niet de controle, maar de manier waarop ze ongemerkt ons bewustzijn binnendringt.
Misschien is dat ook waarom mijn schilderijen vaak vertrekken vanuit sporen, markeringen en onzekere figuren. Ze tonen geen gebeurtenis. Ze functioneren eerder als resten van een ervaring die zich niet volledig laat vastleggen.
Ik probeer niet te tonen wat zichtbaar is. Ik probeer ruimte te maken voor wat zich aan de zichtbaarheid onttrekt.
Een schilderij ontstaat voor mij niet vanuit een idee dat ik wil illustreren. Het begint meestal met een gevoel, een vraag of een ervaring die zich nog niet volledig laat benoemen. Iets dat aandacht vraagt zonder dat ik precies weet waarom.
Ik vergelijk het soms met een deur die op een kier staat. Je weet niet wat erachter ligt, maar je voelt dat er iets aanwezig is dat onderzocht wil worden.
Tijdens het schilderen probeer ik die ervaring niet te verklaren, maar er ruimte voor te maken. Mijn schilderijen vertrekken daarom zelden vanuit een afgewerkte figuur of een vooraf bepaald verhaal. Ze ontstaan vanuit een waarnemingsveld: een ruimte van kleur, materie, sporen en tekens waarin langzaam iets zichtbaar wordt.
Lijnen verschijnen. Vormen verdwijnen. Sporen worden overschilderd.
Wat eerst abstract lijkt, kan plots als een lichaam gelezen worden. Wat op een figuur lijkt, kan even later opnieuw oplossen in kleur en ruimte.
Dat proces van verschijnen en verdwijnen vormt de kern van mijn werk. Ik schilder geen figuren. Ik onderzoek de voorwaarden waarin een figuur verschijnt.
Misschien ontstaat een schilderij precies daar: op het moment waarop iets betekenis krijgt zonder zich volledig te laten vastleggen.
De wakkere droom is geen droom. Ze begint wanneer het vertrouwde zijn vanzelfsprekendheid verliest. Wanneer iets niet langer volledig klopt. Wanneer een beeld begint te barsten.
Elke tijd draagt zijn eigen pijnpunten. Elke tijd creëert...
Onlangs had ik in de galerij een boeiend gesprek over detectiesystemen, gezichtsherkenning en artificiële intelligentie. We spraken over camera's die emoties proberen te herkennen, algoritmen die het gedrag voorspellen en systemen die...
Dat is misschien de moeilijkste vraag.
Een schilderij is voor mij niet af wanneer alles opgelost is. Integendeel. Een werk is af wanneer het begint terug te spreken. Wanneer het niet langer mijn bedoelingen volgt, maar een eigen...
Ik voel me niet werkelijk aanwezig wanneer ik meer informatie verzamel. Ook niet wanneer ik alles begrijp.
De momenten waarop ik me het meest aanwezig voel, zijn vaak onverwacht. Wanneer ik voetstappen hoor van een onbekende...
Soms vragen mensen mij wat mijn schilderijen precies voorstellen. Die vraag begrijp ik.
We zijn gewend geraakt om beelden te lezen alsof ze een boodschap moeten overbrengen of een gebeurtenis moeten afbeelden. We zoeken naar herkenning, naar...
Caprice ontstond vanuit een eenvoudig verlangen: ruimte maken voor kunst die ons even uit het dagelijkse haalt.
We leven in een tijd waarin snelheid, zichtbaarheid en informatie een steeds grotere rol spelen. Technologie helpt ons om de...